Klinik soruyu netleştirme
Dikkat, bilişsel beceri, gelişim veya sosyal iletişim gibi belirli bir alana ilişkin ölçülebilir bilgi sağlar.
Ankara Beştepe · Standartlaştırılmış Değerlendirme
Ankara'da Çocuklar İçin Psikolojik ve Psikiyatrik Testler
Doğru test, doğru klinik soruya yanıt vermek için seçilir.
MOXO, Conners CPT-3, WISC-IV, ADOS-2, Denver II ve Bayley gibi araçlar; dikkat, bilişsel beceriler, sosyal iletişim ve gelişim alanları hakkında standartlaştırılmış veri sağlar. Sonuçlar çocuğun öyküsü, klinik gözlem, aile ve gerektiğinde okul bilgileriyle birlikte yorumlanır.
İletişim ve randevuTestler Neden Kullanılır?
Testin amacı çocuğu bir puanla etiketlemek değil; güçlü yönleri ve destek gerektiren alanları daha sistemli biçimde anlamaktır.
Bütüncül değerlendirme
Test bulguları görüşme, gelişim öyküsü, gözlem, aile ve okul verileriyle birlikte anlam kazanır.
Destek planına katkı
Uygun olduğunda tedavi hedefleri, eğitimsel düzenlemeler veya başka uzmanlıklara yönlendirme için ek veri sunar.
Değerlendirme Araçları
Her testin ölçtüğü alan, yaş aralığı, uygulama biçimi ve sınırlılığı farklıdır.
Dikkat ve Performans Testleri
Dikkatin sürdürülmesi, tepki kontrolü ve görev sırasındaki performans örüntüsü hakkında veri sağlar.
MOXO Dikkat Testi
Bilgisayar tabanlıDikkat, zamanlama, dürtüsellik ve hareketlilik performansı
Görsel ve işitsel çeldiriciler eşliğinde sürdürülen bir görev sırasında çocuğun performansını dört temel başlıkta inceler. Sonuçlar, çocuğun yapılandırılmış görev koşullarındaki dikkat profilini anlamaya yardımcı olur.
Ne sağlar?Performans örüntüsü ve yaş normlarıyla karşılaştırma.
Ne sağlamaz?Tek başına DEHB tanısı veya ilaç gerekliliği kararı.
Sürekli Performans Testleri
CPTDikkati sürdürme ve tepki örüntüsü
Conners CPT-3 gibi bilgisayar tabanlı araçlar; doğru ve hatalı tepkiler, tepki süresi ve performansın görev boyunca değişimi hakkında veri sunabilir. Klinik soruya göre MOXO’ya alternatif veya tamamlayıcı olarak seçilebilir.
YorumlanırkenUyku, kaygı, motivasyon ve ilaç kullanımı dikkate alınır.
SınırıGünlük yaşamın tüm koşullarını tek başına temsil etmez.
Kâğıt-Kalem Dikkat Testleri
Yaşa göre seçimSeçici dikkat, hız ve doğruluk
Bourdon ve benzeri araçlarda belirli uyaranları bulma, işaretleme veya ayırt etme görevleri kullanılır. Hız, doğruluk ve dikkati sürdürme hakkında yardımcı bilgi sağlayabilir.
Kullanım amacıBelirli dikkat becerilerini yapılandırılmış görevle incelemek.
SınırıÖğrenme güçlüğü veya DEHB tanısını tek başına göstermez.
Çocuklarda Dikkat ve Algı Testleri
Klinik bataryaBaşvuru sorusuna göre test seçimi
Dikkat, algı, işlemleme hızı ve tepki kontrolü tek bir testle bütünüyle açıklanamaz. Yaş, gelişim düzeyi, okul gözlemleri ve klinik belirtilere göre uygun araç veya test bataryası belirlenir.
YaklaşımTek puan yerine bulguların birlikte değerlendirilmesi.
AmaçTanıyı destekleyen ve eğitim planına katkı sunan klinik veri.
Bilişsel Yetenek ve Dil Değerlendirmeleri
Tek bir “zekâ puanı” yerine farklı bilişsel becerilerin güçlü ve zorlanan yönlerini anlamaya yardımcı olur.
WISC-IV
6–16 yaşBireysel bilişsel değerlendirme
Sözel kavrama, algısal akıl yürütme, çalışma belleği ve işlemleme hızı gibi alanlarda profil oluşturur. Öğrenme güçlükleri, akademik performans veya bilişsel güçlü yönlere ilişkin değerlendirmede klinik soruya göre kullanılabilir.
SonuçEndeksler ve alt test örüntüleri birlikte yorumlanır.
SınırıYaratıcılığı, kişiliği veya gelecekteki başarıyı tek başına ölçmez.
Stanford–Binet
Bilişsel profilGeniş yaş aralığında bireysel değerlendirme
Akıl yürütme, bilgi, görsel-uzamsal beceriler ve çalışma belleği gibi bilişsel alanları değerlendirmek amacıyla kullanılabilir. Hangi sürüm ve normların kullanılacağı klinik amaç ve yaşa göre belirlenir.
SeçimBaşvuru nedeni ve çocuğun özelliklerine göre yapılır.
YorumGözlem ve eğitim öyküsüyle birlikte ele alınır.
Peabody Resim–Kelime Testi
Alıcı dilSözcükleri anlama ve kelime bilgisi
Çocuğun işittiği sözcüğe uygun resmi seçmesi üzerinden alıcı dil becerisine ilişkin bilgi verir. Dil gelişimi değerlendirmesinde yardımcı olabilir; ancak konuşma, anlatım, sesletim ve dilin bütün alanlarını tek başına ölçmez.
KatkısıAlıcı kelime bilgisini yapılandırılmış biçimde incelemek.
GerektiğindeDil ve konuşma değerlendirmesine yönlendirme yapılabilir.
Gelişimsel Tarama ve Okula Hazır Oluş
Erken çocukluk döneminde gelişim basamaklarını tarar; ayrıntılı değerlendirme gereksinimini belirlemeye yardımcı olur.
Denver II
0–6 yaşGelişimsel tarama
Kişisel-sosyal, ince motor-uyumsal, dil ve kaba motor alanlarında yaşa göre beklenen becerileri tarar. Sonuç, gelişimin ayrıntılı incelenmesi veya takip edilmesi gerekip gerekmediğine ilişkin yardımcı bilgi sunar.
UygulamaÇocukla görevler ve ebeveyn bilgileri birlikte kullanılabilir.
SınırıZekâ testi veya kesin tanı aracı değildir.
Bayley Gelişim Değerlendirmesi
Bebek ve küçük çocukErken gelişimin ayrıntılı incelenmesi
Bilişsel, dil ve motor gelişim gibi alanları yaşa uygun görevlerle değerlendirmek amacıyla kullanılabilir. Prematürite, gelişimsel risk veya gecikme şüphesinde multidisipliner değerlendirmenin bir parçası olabilir.
Yaş aralığıKullanılan sürüme göre belirlenir.
YorumTıbbi ve gelişimsel öyküyle birlikte yapılır.
Gesell Gelişim Testi
Gelişimsel değerlendirmeYaşa göre gelişim basamaklarının incelenmesi
Çocuğun gelişim düzeyine uygun görevler ve klinik gözlem üzerinden motor, görsel algı ve diğer gelişim alanlarına ilişkin yardımcı bilgi sunar. Tek başına gelişimsel veya öğrenme bozukluğu tanısı koymaz.
KatkısıGelişimsel güçlü ve destek gerektiren alanlara ilişkin gözlem.
SınırıSonuçlar gelişim öyküsü ve diğer bulgularla yorumlanır.
Metropolitan Okul Olgunluğu
Okula hazır oluşOkul öncesi becerilerin değerlendirilmesi
Kelime, yönerge, sayı, eşleştirme ve kopyalama gibi okula hazırlıkla ilişkili beceriler hakkında yardımcı bilgi sunabilir. Okula başlama kararı yalnızca bu testin puanına göre verilmez.
KatkısıDestek gerektiren hazırlık alanlarını belirlemek.
KararGelişim, sağlık, aile ve okul koşullarıyla birlikte ele alınır.
Tarama testi ne demektir? Tarama sonucu bir risk veya farklılık olasılığına işaret edebilir; kesin tanı anlamına gelmez. Gerektiğinde daha ayrıntılı gelişimsel, tıbbi, işitsel, dil veya bilişsel değerlendirme planlanır.
ADOS-2 Otizm Değerlendirmesi
Sosyal iletişim, etkileşim, oyun ve sınırlı-yineleyici davranış örüntülerine ilişkin yapılandırılmış gözlem sağlar.
ADOS-2
Yapılandırılmış gözlemGelişim ve dil düzeyine göre modül seçimi
ADOS-2’de çocuğun yaşı, gelişim düzeyi ve ifade edici dil becerisine uygun modül kullanılır. Oyun, sohbet veya yapılandırılmış etkinlikler sırasında sosyal iletişim ve davranış örüntüleri gözlenerek standart biçimde kodlanır.
Değerlendirdiği alanlarSosyal karşılıklılık, iletişim, oyun ve sınırlı-yineleyici davranışlar.
Birlikte gerekenlerGelişim öyküsü, ebeveyn görüşmesi, klinik gözlem ve gerektiğinde diğer değerlendirmeler.
Önemli: ADOS-2 sonucu tek başına otizm tanısı değildir. Sonuç; gelişimsel öykü, günlük işlevsellik ve diğer klinik bilgilerle birlikte çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı tarafından yorumlanır.
ADOS-2 sayfasını inceleyin
Ebeveyn, Öğretmen ve Belirti Ölçekleri
Çocuğun davranışlarının farklı ortamlarda nasıl göründüğünü ve belirtilerin günlük yaşama etkisini anlamayı destekler.
Ebeveyn ve Öğretmen Formları
Çoklu bilgi kaynağıEv ve okul gözlemlerini karşılaştırma
Dikkat, davranış, kaygı, sosyal iletişim veya günlük işlevsellik alanlarında standart sorular içerir. Ebeveyn ve öğretmen değerlendirmeleri birbirinden farklı olabilir; bu farklılık klinik açıdan anlamlı bilgi sağlayabilir.
KatkısıBelirtilerin ortamlar arasındaki değişimini görmek.
SınırıGözlemcinin algısından etkilenebilir; tek başına tanı değildir.
Çocuk ve Ergen Öz Bildirim Ölçekleri
Yaşa uygunÇocuğun kendi deneyimini anlamak
Kaygı, duygudurum, stres veya yaşam kalitesi gibi alanlarda çocuğun ya da ergenin kendi bildirimini yapılandırılmış biçimde almaya yardımcı olabilir. Yaşa, okuma becerisine ve klinik soruya uygun ölçek seçilir.
KatkısıDışarıdan görülmeyen duygu ve düşünceleri anlamak.
YorumGörüşme ve diğer bilgi kaynaklarıyla birlikte yapılır.
Test Süreci Nasıl İlerler?
Önce klinik soru belirlenir; ardından uygun araç seçilir ve sonuçlar aileye anlaşılır biçimde açıklanır.
Ön görüşme
Başvuru nedeni, gelişim öyküsü, okul bilgileri ve daha önce yapılan değerlendirmeler incelenir.
Test seçimi
Yaşa göre otomatik test verilmez; yanıtlanmak istenen klinik soruya uygun araç veya batarya belirlenir.
Uygulama ve gözlem
Standart uygulama kuralları izlenir; çocuğun kaygısı, motivasyonu, temposu ve stratejileri de gözlenir.
Yorum ve geri bildirim
Sonuçlar diğer klinik bilgilerle birleştirilir; anlamı, sınırlılıkları ve sonraki adımlar aileyle paylaşılır.
Sonuçlar Nasıl Kullanılabilir?
Doğru yorumlanan bulgular kararın kendisi değil, daha sağlıklı karar vermeyi destekleyen bilgiler sağlar.
Güçlü yönleri belirleme
Çocuğun daha iyi performans gösterdiği alanları görünür kılar ve destek planının bu güçlü yönler üzerine kurulmasına yardımcı olur.
Destek gereksinimini anlama
Dikkat, gelişim, bilişsel beceri veya sosyal iletişimde daha ayrıntılı inceleme gereken alanlara işaret edebilir.
Klinik değerlendirmeye katkı
Benzer görünen belirtileri anlamada ek veri sunar; ayırıcı tanı kararı bütün klinik bilgilerle birlikte verilir.
Eğitimsel planlamayı destekleme
Uygun olduğunda okul düzenlemeleri, öğrenme desteği veya ayrıntılı eğitsel değerlendirme için önerilere katkı sağlayabilir.
Yönlendirme gereksinimi
Dil-konuşma, işitme, nöroloji, çocuk sağlığı, özel eğitim veya başka alanlarda değerlendirme gereksinimini gösterebilir.
İzlem planı
Klinik olarak anlamlı ve test kurallarına uygun olduğunda, ileride yapılacak değerlendirmeler için başlangıç bilgisi oluşturabilir.
Test Öncesi Hazırlık ve Sonucu Etkileyen Etkenler
Çocuğun günlük işlevini temsil eden sağlıklı bir değerlendirme için test günündeki koşullar önemlidir.
Aileler test öncesinde ne yapmalı?
- Çocuğun yeterli uyumasını ve uygun biçimde beslenmesini sağlayın.
- Testi “sınav” veya “başarılı olman gereken bir şey” gibi anlatmayın.
- Gözlük, işitme cihazı ve gerekli yardımcı araçları yanınızda bulundurun.
- Önceki raporları, okul gözlemlerini ve kullanılan ilaçlara ilişkin bilgiyi paylaşın.
- Hekim önerisi olmadan ilaç kesmeyin veya doz değiştirmeyin.
Sonucu neler etkileyebilir?
- Uykusuzluk, açlık, akut hastalık, ağrı veya yoğun kaygı.
- Dil ve kültür farklılıkları ya da yönergeleri anlamada güçlük.
- Dikkat, motivasyon, görme ve işitme sorunları.
- Yakın zamanda aynı veya benzer testin uygulanmış olması.
- Uygulama koşullarının testin standartlarından sapması.
Test Puanından Klinik Anlama
Testin değeri yalnızca sayısal puanda değil; çocuğun görev yaklaşımı, yaptığı hata türleri, güçlü yönleri ve sonuçların günlük yaşamla ne kadar örtüştüğünün birlikte değerlendirilmesindedir. Uzm. Dr. Emine Taşyürek’in yaklaşımında test verileri çocuk ve ergen psikiyatrisi değerlendirmesinin diğer parçalarıyla bütünleştirilir.
- Gereksiz veya amaçsız test bataryasından kaçınılır.
- Test, yaşa ve klinik soruya göre seçilir.
- Standart puanlar bağlam içinde yorumlanır.
- Aileye anlaşılır geri bildirim sunulur.
- Mahremiyet ve ölçme aracı güvenliği korunur.
İlgili Sayfalar
Dikkat değerlendirmesi, terapi, tanı ve randevu süreci hakkında ayrıntılı bilgi alın.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuk psikolojik ve psikiyatrik test sürecine ilişkin temel sorular.
Çocuğum için hangi test uygundur?
Test seçimi çocuğun yalnızca yaşına göre yapılmaz. Başvuru nedeni, gelişim öyküsü, belirtiler, daha önceki değerlendirmeler ve yanıtlanmak istenen klinik soru dikkate alınır. Bu nedenle önce klinik görüşme önerilir.
Test sonucu kesin tanı koyar mı?
Hayır. MOXO, WISC-IV, ADOS-2, Denver II veya başka hiçbir araç tek başına psikiyatrik tanı koymaz. Sonuçlar; görüşme, gelişim öyküsü, klinik gözlem ve diğer bilgi kaynaklarıyla birlikte uzman tarafından yorumlanır.
Test ne kadar sürer ve sonuç ne zaman paylaşılır?
Uygulama ve raporlama süresi testin türüne, kullanılan bataryaya, çocuğun yaşına ve mola gereksinimine göre değişir. Randevu planlanırken tahmini uygulama süresi; değerlendirme tamamlandığında ise geri bildirim ve rapor biçimi aileye açıklanır.
Testler ne sıklıkla tekrarlanabilir?
Her test için tekrar koşulları farklıdır. Gereksiz tekrarlar öğrenme veya alıştırma etkisi yaratabilir. Tekrar kararı; klinik gereksinim, önceki uygulama tarihi ve testin teknik kuralları dikkate alınarak verilir.
Çocuğuma test yapılacağını nasıl anlatmalıyım?
“Sınav olacaksın” veya “yüksek puan almalısın” demek yerine, uzmanla bazı etkinlikler ve görevler yapacağını, amacın nasıl öğrendiğini ve zorlandığı alanları anlamak olduğunu söyleyebilirsiniz.
İlaç kullanan çocuk test günü ilacını almalı mı?
Bu karar testin amacı ve hekimin planına göre değişebilir. Hekim önerisi olmadan ilaç kesilmemeli veya dozu değiştirilmemelidir. Kullanılan ilaç, doz ve son alınma zamanı değerlendirme ekibine bildirilmelidir.
Okul ile test sonucu paylaşılır mı?
Sonuçlar sağlık bilgisidir ve mahremiyet kapsamında ele alınır. Okulla paylaşım, çocuğun yararı ve gerekli düzenlemeler değerlendirilerek aileyle görüşülür; uygun onam ve gerekli bilgi sınırı gözetilir.
Çocuğunuz İçin Uygun Değerlendirmeyi Planlayın
Hangi testin gerekli olduğunu bilmiyorsanız önce başvuru nedeninizi ve klinik değerlendirme seçeneğini görüşebilirsiniz.
İletişim ve randevuTıbbi bilgilendirme: Bu sayfadaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Test seçimi ve sonuçların klinik anlamı çocuk ve ergen psikiyatrisi değerlendirmesi kapsamında belirlenir. Test adları ve içerikleri ilgili hak sahiplerine ait olabilir; ölçme araçlarının güvenliği nedeniyle test maddeleri yayımlanmaz.