Ankara Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi
Ankara Beştepe • Bilgisayar tabanlı performans testi

MOXO Dikkat Testi: Çocuk ve Ergenlerde Objektif Dikkat Değerlendirmesi

Dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve hiperaktiviteyle ilişkili tepki örüntülerini görsel ve işitsel çeldiriciler altında değerlendirir.

MOXO, sürekli performans testi türünde bilgisayar tabanlı bir değerlendirme aracıdır. Çocuğun ekrandaki hedeflere verdiği tepkileri yaş normlarıyla karşılaştırarak klinik değerlendirmeye nesnel veri sağlar. Tek başına DEHB tanısı koymaz veya dışlamaz.

Uzm. Dr. Emine Taşyürek, Ankara çocuk ve ergen psikiyatrisi
MOXO sonucu, klinik görüşme ve farklı ortamlardan alınan bilgilerle birlikte yorumlanır.

MOXO Dikkat Testi nedir?

MOXO d-CPT, kişinin belirli hedef uyaranlara doğru zamanda tepki vermesini; hedef olmayan uyaranları ve gereksiz tepkileri engellemesini isteyen bilgisayar tabanlı bir sürekli performans testidir.

Hedefe tepki

Katılımcı, ekranda gösterilen hedefi gördüğünde belirlenen tuşa basar; hedef olmayan uyaranlarda tepki vermemesi beklenir.

Kontrollü çeldiriciler

Test boyunca görsel, işitsel ve her ikisinin birlikte bulunduğu çeldiriciler belirli bölümlerde devreye girer.

Yaş normuyla karşılaştırma

Tepki örüntüleri benzer yaş grubunun normlarıyla karşılaştırılır; sonuçlar “geçti” veya “kaldı” biçiminde verilmez.

MOXO'nun değerlendirdiği dört performans alanı

Dört indeks birbirinden ayrı değerlendirilir. Bir alandaki güçlük, diğer alanlarda mutlaka aynı düzeyde sorun olacağı anlamına gelmez.

Alan 01

Dikkat

Hedef uyaranı fark edip uygun zaman aralığında doğru tepki verebilme performansını gösterir.

Alan 02

Zamanlama

Doğru tepkinin hedef için tanımlanan süre içinde verilip verilmediğini ve geciken doğru tepkileri değerlendirir.

Alan 03

Dürtüsellik

Hedef olmayan bir uyaran görüldüğünde verilen erken veya yanlış tuş tepkilerini değerlendirir.

Alan 04

Hiperaktivite

Gerekli olmayan ek veya tekrarlayan tuş tepkilerini değerlendirir; beden hareketliliğini doğrudan ölçmez.

MOXO testi hangi durumlarda değerlendirilebilir?

Test gereksinimi yalnız belirtilere bakılarak değil; yaş, gelişim düzeyi, klinik görüşme ve çocuğun test yönergelerini anlayabilmesi dikkate alınarak belirlenir.

Dikkati sürdürme güçlüğü

Ders, ödev veya günlük görevlerde çabuk dağılan; başladığı işi tamamlamakta zorlanan çocuk ve ergenlerde.

Dürtü kontrolü yakınmaları

Sırasını beklemekte, yanıtını ertelemekte veya davranışını duruma göre düzenlemekte güçlük yaşayanlarda.

Okul işlevselliğinde değişim

Akademik performans, çalışma düzeni veya öğretmen gözlemlerinde dikkatle ilişkili bir sorun düşünüldüğünde.

DEHB değerlendirmesi

Klinik görüşme, gelişim öyküsü ve ebeveyn–öğretmen bilgilerinin yanında tamamlayıcı nesnel veri gerektiğinde.

İzlem değerlendirmesi

Hekimin gerekli gördüğü durumlarda, önceki ölçümle karşılaştırmalı performans verisi elde etmek amacıyla.

Belirti ile performans farkı

Ev, okul ve klinikte aktarılan gözlemler arasında belirgin farklılık bulunduğunda değerlendirmeyi ayrıntılandırmak için.

Yaşa uygun MOXO sürümleri

Çocuk ve ergenlerde farklı test sürümleri kullanılır. Teste ayırılacak toplam klinik süre; ön görüşme, yönerge, deneme ve sonuç görüşmesi nedeniyle testin bilgisayar başındaki süresinden daha uzun olabilir.

6–12 yaş

MOXO Çocuk Sürümü

Bilgisayar başındaki test süresi yaklaşık 14,5 dakikadır.

Çocuklara uygun hedefler ve yönergeler kullanılır. Çocuğun görevi anlayabilmesi, görsel ve işitsel uyaranları algılayabilmesi ve test boyunca iş birliğini sürdürebilmesi gerekir.

13 yaş ve üzeri

MOXO Ergen ve Yetişkin Sürümü

Bilgisayar başındaki test süresi yaklaşık 18,5 dakikadır.

Bu sayfada 13–18 yaş ergen değerlendirmesi açısından ele alınır. Test sonucu; okul, aile ve günlük yaşam işlevselliğiyle birlikte yorumlanır.

Ankara Beştepe'de MOXO testi nasıl uygulanır?

Standart uygulama koşullarını korumak ve davranışsal gözlemi klinik yoruma katmak için test bu klinikte yüz yüze gerçekleştirilir.

Ön bilgi

Başvuru nedeni, yaş, okul gözlemleri ve önceki değerlendirmeler gözden geçirilir.

Uygunluk

Testin çocuk için uygun olup olmadığı ve ek değerlendirme gereksinimi belirlenir.

Yönerge

Görev sade biçimde açıklanır; kısa deneme ile çocuğun yönergeyi anladığı doğrulanır.

Uygulama

Çocuk hedeflere tepki verirken farklı çeldirici koşullardaki performansı kaydedilir.

Klinik yorum

Rapor; öykü, gözlem ve gerektiğinde aile–okul verileriyle birlikte değerlendirilir.

MOXO sonucu ne söyler, ne söylemez?

Performans testlerinin yararı, sınırlarının doğru anlatılmasıyla artar. Sonuç yalnızca test anındaki belirli görev performansını gösterir.

Sağlayabileceği bilgiler

  • Dört performans alanında yaş normuna göre göreli profil
  • Çeldiricilerin farklı test bölümlerindeki performansla ilişkisi
  • Hedefe zamanında tepki ve gereksiz tepki örüntüleri
  • Klinik değerlendirmeyi destekleyen standartlaştırılmış nesnel veri
  • Hekim uygun görürse sonraki ölçümlerle karşılaştırma olanağı

Tek başına belirleyemeyeceği konular

  • DEHB tanısı koymak veya DEHB'yi kesin biçimde dışlamak
  • Kaygı, depresyon ya da öğrenme güçlüğünün ayırıcı tanısını yapmak
  • Çocuğun zekâsını, belleğini veya bütün yürütücü işlevlerini ölçmek
  • Okul başarısının tüm nedenlerini açıklamak
  • Tek başına ilaç başlama, bırakma veya doz değişikliği kararı vermek

MOXO raporu nasıl yorumlanır?

Rapor otomatik olarak üretilse de klinik anlamı otomatik değildir. Benzer bir skor; uyku, kaygı, motivasyon, yönergeyi anlama, görme–işitme sorunları, kullanılan ilaçlar veya başka gelişimsel ve psikiyatrik durumlarla farklı biçimlerde ilişkili olabilir.

Yaş normu

Performans, aynı yaş grubundaki referans değerlerle karşılaştırılır; tek bir toplam puana indirgenmez.

Bölüm örüntüsü

Performansın çeldiricisiz, görsel, işitsel ve birleşik çeldirici koşullarında nasıl değiştiği incelenir.

Klinik bağlam

Sonuç; gelişim öyküsü, muayene, aile ve öğretmen bilgileri ile günlük işlevsellik içinde anlamlandırılır.

MOXO tek başına DEHB testi değildir

DEHB tanısı yalnız bilgisayar testi sonucuna dayanılarak konmaz. Belirtilerin gelişim dönemine uygun olmayan düzeyde olması, birden fazla ortamda görülmesi, işlevselliği etkilemesi ve başka nedenlerle daha iyi açıklanmaması gerekir.

Bu nedenle klinik görüşme, gelişim ve tıbbi öykü, ebeveyn ve öğretmenlerden alınan bilgiler, standart ölçekler ve gerekli görülen diğer değerlendirmeler birlikte ele alınır. Ayrıntılı bilgi için DEHB değerlendirme ve tedavi sayfasını inceleyebilirsiniz.

Tedavi ve izlem sürecinde MOXO

MOXO, hekim tarafından klinik olarak gerekli görüldüğünde izlemde tekrar kullanılabilir. Tekrar testinin zamanı ve koşulları önceden planlanmalıdır.

Başlangıç verisi

İlk ölçüm, klinik değerlendirmenin belirli bir zamandaki performans verisini sunabilir.

Karşılaştırma

Uygun aralık ve benzer koşullarda yapılan tekrar, performans örüntüsündeki değişimi gösterebilir.

Bütüncül karar

İlaç veya tedavi kararı yalnız MOXO skoruna göre değil; belirti, yan etki, işlevsellik ve klinik değerlendirmeyle verilir.

Test gününe nasıl hazırlanılmalı?

Çocuğun olağan durumuna mümkün olduğunca yakın, fiziksel olarak rahat ve yönergeyi takip edebilecek halde olması önemlidir.

Hazırlanması yararlı olanlar

  • Çocuğun iyi uyumuş ve olağan öğününü yapmış olması
  • Kullanıyorsa gözlük veya işitme cihazının yanında bulunması
  • Mevcut ilaçların ad ve kullanım saatlerinin bildirilmesi
  • Önceki raporlar ile öğretmen gözlemlerinin getirilmesi
  • Çocuğa bunun geçme–kalma sınavı olmadığının açıklanması

Önemli uyarılar

  • Hekiminiz söylemeden ilacı kesmeyin, dozunu veya saatini değiştirmeyin.
  • Ateş, belirgin uykusuzluk, akut hastalık ya da yoğun kaygı varsa önceden bilgi verin.
  • Test öncesinde alışılmadık miktarda kafein veya enerji içeceği tüketilmemelidir.
  • Test sırasında telefon, ebeveyn yönlendirmesi ve dışarıdan yardım kullanılmaz.
  • Görme, işitme veya motor güçlükleri uygulama öncesinde mutlaka bildirin.

MOXO Dikkat Testi hakkında sık sorulan sorular

Yanıtlar genel bilgilendirme amaçlıdır. Testin gerekli olup olmadığı ve sonucun anlamı çocuk özelinde değerlendirilir.

MOXO testi tek başına DEHB tanısı koyar mı?

Hayır. MOXO, belirli dikkat ve tepki örüntülerini ölçen destekleyici bir performans testidir. DEHB tanısı klinik görüşme, gelişim öyküsü, farklı ortamlardan alınan bilgiler, işlevsellik ve gerekli diğer değerlendirmeler birlikte ele alınarak konur.

Normal MOXO sonucu DEHB olmadığını gösterir mi?

Hayır. Normal aralıktaki performans DEHB'yi tek başına dışlamaz; düşük performans da tek başına DEHB anlamına gelmez. Sonuç mutlaka klinik bağlam içinde yorumlanmalıdır.

MOXO testi hangi yaşlarda uygulanır?

Çocuk sürümü 6–12 yaş, ergen ve yetişkin sürümü 13 yaş ve üzeri için geliştirilmiştir. Bu klinikte çocuk ve ergen yaş grubu değerlendirilir.

Test ne kadar sürer?

Bilgisayar başındaki uygulama çocuk sürümünde yaklaşık 14,5 dakika, ergen sürümünde yaklaşık 18,5 dakikadır. Ön görüşme, açıklama, deneme ve sonuç değerlendirmesi için ayrıca süre gerekir.

MOXO hiperaktiviteyi nasıl ölçer?

Hiperaktivite indeksi çocuğun beden hareketlerini kamera veya hareket sensörüyle ölçmez. Test sırasında yapılan gereksiz, tekrarlayan veya hedefle ilişkili olmayan ek tuş tepkilerini değerlendirir.

Testten önce ilaç kesilmeli mi?

Hekim önerisi olmadan hiçbir ilaç kesilmemeli, dozu veya kullanım saati değiştirilmemelidir. Testin ilaçlı veya ilaçsız yapılacağı, değerlendirme amacına göre hekim tarafından önceden belirlenir.

MOXO testi online yapılabilir mi?

Bu klinikte uygulama koşullarını standart tutmak ve davranışsal gözlemi değerlendirmeye katmak amacıyla MOXO yüz yüze yapılır. Uygulama biçimi ve test uygunluğu için önceden bilgi alabilirsiniz.

Test sonucu okul için tek başına yeterli midir?

Hayır. Okul düzenlemesi veya eğitimsel öneriler; klinik değerlendirme, öğretmen gözlemleri, akademik performans ve gerekiyorsa öğrenme değerlendirmeleri birlikte ele alınarak planlanır.

MOXO testi tekrarlanabilir mi?

Hekim gerekli görürse tekrar edilebilir. Tekrarın zamanı, amacı ve uygulama koşulları önceden belirlenmeli; olası öğrenme etkisi ve klinik değişiklikler yorumda dikkate alınmalıdır.

MOXO testi için uygunluk ve randevu bilgisi

Çocuğunuzun yaşını, dikkatle ilgili gözlemlerinizi, varsa mevcut tanı ve kullandığı ilaçları belirterek ön bilgi alabilirsiniz. Test gereksinimi ve diğer değerlendirme adımları klinik başvuruya göre planlanır.

Tıbbi bilgilendirme notu: Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır; kişiye özel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. MOXO sonucu tek başına tanı, ilaç başlama, ilaç bırakma veya doz değişikliği için kullanılmaz.