Önce uzmanlık alanını doğrulayın
Çocuk ve ergen psikiyatristi, tıp eğitiminin ardından çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları alanında uzmanlık eğitimi tamamlayan hekimdir. Benzer görünen meslek unvanları aynı eğitim ve yetki kapsamına sahip değildir.
Hekimin adı, uzmanlık unvanı ve çalıştığı kurum bilgisi açık olmalıdır. Uzm. Dr. Emine Taşyürek hakkında sayfasında eğitim ve mesleki bilgiler incelenebilir.
İyi değerlendirme tek belirtiye veya tek teste dayanmaz
Gelişim öyküsü, sağlık durumu, aile ve okul gözlemleri, çocuğun güçlü yönleri ve günlük işlevi birlikte ele alınmalıdır. Her başvuruda aynı test paketini uygulamak ya da tek ölçekle kesin tanı vaat etmek sağlıklı bir yaklaşım değildir.
Test gerekiyorsa hangi klinik soruya yanıt vereceği, sonucunun sınırları ve planı nasıl değiştireceği aileye açıklanmalıdır.
Çocuk ve ergen görüşmenin aktif katılımcısıdır
Hekimin dili yaşa uygun, yargılamayan ve anlaşılır olmalıdır. Çocuğun yalnız ebeveynin anlattığı “sorun” olarak değil, kendi görüşü ve güçlü yanları olan bir kişi olarak ele alınması güven ilişkisini destekler.
Ergenlerde gizliliğin kapsamı ve güvenlik riski durumundaki sınırları ilk görüşmelerde açıkça konuşulmalıdır.
Aileye seçenekler ve belirsizlik dürüstçe anlatılmalıdır
Ön değerlendirme, olası açıklamalar, ek bilgi gereksinimi ve tedavi seçenekleri anlaşılır biçimde paylaşılmalıdır. Her tedavinin beklenen yararı, olası sınırlılıkları ve takip yöntemi konuşulabilmelidir.
Kesin başarı garantisi, tek seansta tanı veya herkese aynı plan gibi iddialar dikkatle değerlendirilmelidir. Çocuk psikiyatrisi çoğu zaman izlem ve iş birliği gerektiren bir süreçtir.
Okul ve diğer uzmanlarla iş birliği amaçlı olmalıdır
Öğretmen, rehberlik servisi, çocuk hekimi veya dil-konuşma uzmanından bilgi gerektiğinde bunun nedeni açıklanmalı ve mahremiyet korunmalıdır. Gereksiz rapor paylaşımı yerine yalnız değerlendirme sorusuna hizmet eden bilgiler kullanılmalıdır.
Okul danışmanlığı sayfası aile, okul ve klinik arasındaki çalışma sınırlarını açıklar.
Erişilebilirlik kadar süreklilik de değerlendirilir
Randevu aralıkları, acil olmayan soruların nasıl iletileceği, rapor ve reçete süreci, ücretlendirme ve iptal koşulları baştan anlaşılır olmalıdır. Sık hekim değiştirmek bazı durumlarda değerlendirme bütünlüğünü zorlaştırabilir.
Bununla birlikte aile, kendisini dinlenmemiş hissettiğinde, açıklama alamadığında veya güven ilişkisi kurulamadığında ikinci görüş isteme hakkına sahiptir.
İlk görüşmeden sonra kendinize hangi soruları sorun?
Çocuğum yaşına uygun biçimde sürece dahil edildi mi? Hekim farklı olasılıkları değerlendirdi mi? Planın amacı, süresi ve izlemi açıklandı mı? Aile ve okulun rolü somutlaştı mı? Bu sorular çevrim içi puanlardan daha işlevsel olabilir.
Mevcut seçim rehberleri için Ankara’da çocuk psikiyatri doktoru seçimi ve karar verme rehberi sayfalarını; görüşme için iletişim bölümünü inceleyebilirsiniz.