Ankara Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi

Alıcı dil · Sözcük bilgisi · Doğru yorum

Ankara Peabody Resim-Kelime Testi: Alıcı Dil Nasıl Değerlendirilir?

Bir çocuğun konuştuğu kelime sayısı ile duyduğu kelimeleri anlaması aynı beceri değildir. Peabody Resim-Kelime Testi alıcı sözcük bilgisine ilişkin yapılandırılmış bilgi sağlayabilir; ancak dilin tüm yönlerini, zekâyı veya psikiyatrik tanıyı tek başına ölçmez.

Uzm. Dr. Emine Taşyürek, Ankara çocuk ve ergen psikiyatristi

Alıcı dil ve ifade edici dil farklıdır

Alıcı dil, çocuğun duyduğu sözcük ve yönergeleri anlamasını; ifade edici dil ise düşüncesini ses, sözcük ve cümlelerle anlatmasını kapsar. Bir çocuk az konuştuğu hâlde beklenenden daha çok anlayabilir veya bunun tersi görülebilir.

Değerlendirme sorusu bu ayrımı gözetmeden kurulursa test sonucu yanlış beklenti yaratabilir.

Peabody hangi bilgiyi sağlar?

Uygulamada çocuk duyduğu sözcüğe karşılık gelen resmi seçer. Bu yapı, alıcı sözcük dağarcığına ilişkin performansı gözlemlemeye yardımcı olur. Kullanılan sürüm, yaş aralığı ve norm bilgilerinin raporda belirtilmesi gerekir.

Klinik uygulama ayrıntıları Peabody Resim-Kelime Testi sayfasında yer alır.

Çocuklarda alıcı dil ve Peabody Resim-Kelime Testini temsil eden görsel
Çocuğun yaşamındaki değişimler; yaş, gelişim, aile ve okul koşullarıyla birlikte değerlendirilir.

Test neyi tek başına göstermez?

Peabody sonucu zekâ puanı, otizm tanısı, kapsamlı dil tanısı veya okul başarısı öngörüsü olarak kullanılmamalıdır. Dil bilgisi, anlatım, sesletim, sosyal iletişim ve işitme gibi alanlar farklı değerlendirmeler gerektirebilir.

Bir puandan kapsamlı sonuç çıkarmak yerine testin hangi klinik soruya yanıt verdiği açıklanmalıdır.

İşitme, dil ortamı ve deneyimler hesaba katılır

İşitme güçlüğü, iki dillilik, çocuğun maruz kaldığı sözcük çeşitliliği, eğitim fırsatları, kaygı ve dikkat performansı etkileyebilir. Bu etkenler “bahane” değil, doğru yorumun parçalarıdır.

Çocuğun evde kullandığı diller ve iletişim biçimi uygulama öncesinde aileden öğrenilmelidir.

Çocuğu kelime listesiyle çalıştırmak gerekmez

Önceden test sözcüklerini öğretmek ölçümün geçerliliğini azaltabilir. Çocuğun iyi uyumuş ve rahat olduğu bir zamanda gelmesi, gözlük veya işitme cihazı kullanıyorsa yanında bulundurması daha yararlıdır.

Uygulama bir yarış değildir; bilmediği bir kelimede zorlanması olağandır.

Sonuçlar dil gelişimi öyküsüyle birleştirilir

İlk kelimeler, yönerge izleme, karşılıklı konuşma, oyun ve okul gözlemleri sonucu anlamlandırır. Belirgin bir güçlük saptanırsa işitme değerlendirmesi, dil ve konuşma değerlendirmesi veya gelişimsel inceleme önerilebilir.

Konuşma gelişimiyle ilgili klinik çerçeve çocuklarda konuşma gecikmesi sayfasında açıklanır.

Becerilerde gerileme beklenmeden ele alınmalıdır

Daha önce kullanılan sözcüklerin kaybı, yönergelere yanıtta belirgin azalma veya sosyal iletişimde gerileme varsa yalnız test randevusunu beklemek yerine hekim değerlendirmesi planlanmalıdır.

Genel test seçimi için psikolojik ve psikiyatrik testler sayfası incelenebilir.

Yararlanılan kaynaklar

  1. ASHA — Çocuklarda konuşma ve dil gelişimi
  2. ASHA — Gecikmiş dil gelişimi
  3. International Test Commission — Test kullanım ilkeleri
Uzm. Dr. Emine Taşyürek

Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı. Ankara çocuk psikiyatri doktoru alanındaki değerlendirme; çocuğun yaşı, gelişim öyküsü, aile ve okul gözlemleriyle birlikte bireyselleştirilir. Bu metin tanı veya kişisel tedavi önerisinin yerini tutmaz.